Crkva Svete Bogorodice Perivlepte – Ohrid (1295) - Macedonian Postcards

Crkva Svete Bogorodice Perivlepte jedna je od najznačajnijih srednjovekovnih spomenika u Ohridu i pravo remek-delo vizantijske umetnosti.

Crkva je izgrađena 1295. godine, a među njenim ktitorima pominje se i Progon Zgur, visoki vizantijski dostojanstvenik i namesnik Ohrida. Naziv Perivleptos znači „Svevideća“ ili „Najslavnija“ i posvećen je Presvetoj Bogorodici.

Crkva Svete Bogorodice Perivlepte – Ohrid

Iako skromnih dimenzija, crkva je svetski poznata po svojim izuzetnim freskama. Oslikane su iste godine od strane čuvenih vizantijskih majstora Mihaila Astrapasa i Evtihija, čije stvaralaštvo predstavlja prekretnicu u srednjovekovnom slikarstvu. Njihov stil je realističniji i izražajniji, sa snažnim emocijama, pokretom i pažljivo modelovanim figurama.

Dok razgledate unutrašnjost, primetićete upečatljiva lica, dramatične scene iz Hristovog života i bogate boje koje i danas, više od sedam vekova kasnije, deluju živo. Ove freske imale su snažan uticaj na crkveno slikarstvo širom Balkana i daleko izvan njega.

Pored umetničke i arhitektonske vrednosti, crkva ima i veliki istorijski značaj. Na ovom mestu se prvobitno nalazio čitav manastirski kompleks, sa crkvom kao njegovim središtem. Kada je Crkva Svete Sofije tokom osmanske vlasti pretvorena u džamiju, sedište Ohridske arhiepiskopije premešteno je upravo ovde. Od 16. veka pa sve do druge polovine 18. veka, Sveta Bogorodica Perivlepta bila je saborna crkva Ohrida.

Kao katedrala, crkva je čuvala brojne dragocenosti — liturgijske predmete, istorijske rukopise, psaltire i druge važne dokumente. U okviru kompleksa nalazila se i arhiepiskopska rezidencija, koja je, nažalost, uništena u požaru u 19. veku.

Crkva je poznata i pod drugim imenom — Sveti Kliment — jer je od 16. veka čuvala mošti Svetog Klimenta Ohridskog. Godine 2002. ove mošti su vraćene u obnovljenu crkvu Svetog Klimenta na Plaošniku.

U novijoj istoriji, crkva je imala ključnu ulogu u savremenom verskom životu Makedonije. Dana 18. jula 1967. godine, upravo ovde je Sveti arhijerejski sinod proglasio autokefalnost Makedonske pravoslavne crkve.

Danas širi crkveni kompleks obuhvata više značajnih objekata: Ikonoteku, stambene zgrade, zvonik, grob i spomen-park Grigora Prličeva, zaštićeno istorijsko drvo posađeno 1886. godine, česmu, zgradu Debarsko-kičevske eparhije, kao i obližnje crkve Svetog Dimitrija i Svetih Konstantina i Jelene.

Crkva Svete Bogorodice Perivlepte nalazi se na izuzetno slikovitom mestu. Smeštena na ravnoj terasi iznad starog grada Ohrida, pruža veličanstven pogled ka jugu, prema gradu i Ohridskom jezeru.

Danas ona stoji kao simbol duhovnog, umetničkog i kulturnog nasleđa Ohrida. Njeni zidovi pričaju priču o veri, istrajnosti i umetničkoj genijalnosti — čineći ovu malu crkvu jednim od velikih dragulja srednjovekovne Evrope.