Ohrid - Plaošnik i Crkva Svetog Pantelejmona

Arheološki kompleks Plaošnik, koji se nalazi u Ohridu, jedno je od najznačajnijih istorijskih, kulturnih i duhovnih mesta u Makedoniji.

Smešten između Samuilove tvrđave i Crkve Svetog Jovana Kaneo, sa pogledom na kristalno čiste vode Ohridskog jezera, ovaj prostor nudi jedinstven spoj prirodne lepote i dubokog istorijskog značaja.

Plaošnik svedoči o neprekidnom kontinuitetu života od kasnog bronzanog doba do današnjih dana. Upravo ovde je nastalo najranije naselje na ohridskom brdu. U antičko doba, kada je grad bio poznat pod imenom Lihnidos, ovo područje je bilo važno religijsko središte, sa značajnim hramovima, uključujući i hram posvećen bogu Dionisu.

Tokom kasne antike i ranohrišćanskog perioda, između 4. i 6. veka, Lihnidos je postao episkopsko središte rimske provincije Novi Epir. Na Plaošniku su tada podignute monumentalne ranohrišćanske bazilike na temeljima paganskih svetilišta, bogato ukrašene mozaicima, čiji se ostaci i danas mogu videti.

Krajem 9. veka, ovo sveto mesto obeležio je dolazak Svetog Klimenta Ohridskog, prvog slovenskog episkopa. On je obnovio stariju crkvu i posvetio je Svetom Pantelejmonu. Ovde je osnovao Ohridsku književnu školu i prvi slovenski univerzitet, iz koga su se slovenska pismenost, kultura i umetnost širile širom regiona. Sveti Kliment je u crkvi sagradio i sopstvenu grobnicu, u kojoj je sahranjen 916. godine.

Tokom vekova, Crkva Svetog Pantelejmona je više puta obnavljana i oslikavana freskama. Krajem 15. veka, u osmanskom periodu, crkva je srušena, a na istom mestu je, po nalogu sultana Mehmeda, izgrađena džamija. Ovaj objekat je kasnije napušten i postepeno je propadao.

Savremena arheološka istraživanja započela su 1942. i 1943. godine, kada su otkriveni temelji Klimentove crkve i grob svetitelja. Dalja istraživanja i konzervatorski radovi doveli su do potpune rekonstrukcije Crkve Svetog Pantelejmona u periodu od 1999. do 2002. godine, povodom jubileja „Dve hiljade godina hrišćanstva u Ohridu i Makedoniji“.

Crkva koju danas vidite podignuta je na originalnim temeljima iz 9. veka, koristeći autentične materijale i tradicionalne građevinske tehnike. U unutrašnjosti se mogu videti sačuvane freske iz perioda od 11. do 14. veka, staklom zaštićeni ostaci ranijih podnih slojeva, mermerni pod, ikonostas i grob Svetog Klimenta.

Između 2007. i 2009. godine sprovedena su nova sistematska arheološka istraživanja, čime je započeta obnova šireg kompleksa poznatog kao „Univerzitet Svetog Klimenta“.

Danas je Plaošnik mesto gde se istorija, duhovnost i priroda stapaju u jedinstveno i nezaboravno iskustvo — nezaobilazna stanica za svakog posetioca Ohrida.

Pročitajte više

• Spomenik Svetog Klimenta Ohridskog, Ohrid
• Ohrid - Bolničke crkve Svetog Nikole i Svete Marije
• Ohrid - Kuća Uranija
• Kuća braće Robevci - Gradski muzej Ohrida
• Ohrid - Spomen-kuća Hrista Uzunova
• Crkva Svete Sofije – Ohrid (11. vek)
• Ohrid - Arheološki lokalitet Mančevci
• Antičko pozorište u Ohridu
• Crkva Svete Bogorodice Perivlepte – Ohrid (1295)
• Galerija Ohridskih ikona
• Samuilova tvrđava, Ohrid
• Ohrid - Plaošnik i Crkva Svetog Pantelejmona
• Ohrid - Turbе Sinan-Čelebije
• Ohrid - Crkva Svetog Jovana Kaneo
• Ohridsko jezero - Biser Makedonije