Kerk van Sint-Maria Perivleptos – Ohrid (1295)

U staat nu bij de Kerk van Sint-Maria Perivleptos, een van de belangrijkste middeleeuwse monumenten van Ohrid en een meesterwerk van de Byzantijnse kunst.

De kerk werd gebouwd in 1295. Onder de bouwheren wordt Progon Zgur genoemd, een hooggeplaatste Byzantijnse bestuurder en gouverneur van Ohrid. De naam Perivleptos betekent “Alziend” of “Allerverheven” en is een eretitel voor de Heilige Maagd Maria.

Hoewel de kerk klein van formaat is, is zij wereldberoemd om haar uitzonderlijke fresco’s. Deze werden in hetzelfde jaar geschilderd door de beroemde Byzantijnse meesters Michael Astrapas en Eutychios. Hun werk markeert een keerpunt in de middeleeuwse schilderkunst, met een meer realistische en expressieve stijl, vol emotie, beweging en zorgvuldig gemodelleerde figuren.

Wanneer u naar binnen kijkt, ziet u levendige gezichten, dramatische scènes uit het leven van Christus en rijke kleuren die, meer dan zeven eeuwen later, nog steeds intens aanvoelen. Deze fresco’s hebben de kerkelijke schilderkunst in de hele Balkan en daarbuiten diepgaand beïnvloed.

Naast haar artistieke waarde heeft de kerk ook een belangrijke historische rol gespeeld. Oorspronkelijk maakte zij deel uit van een groot kloostercomplex. Toen de Kerk van Sint-Sofia tijdens de Ottomaanse periode werd omgevormd tot een moskee, werd de zetel van het Aartsbisdom hierheen verplaatst. Van de 16e tot de tweede helft van de 18e eeuw fungeerde Sint-Maria Perivleptos als kathedraal van Ohrid.

Als kathedraal herbergde de kerk waardevolle schatten: liturgische voorwerpen, manuscripten, psalmen en belangrijke documenten. Ook de residentie van de aartsbisschop maakte deel uit van het complex, maar deze werd in de 19e eeuw door brand verwoest.

De kerk staat ook bekend onder haar tweede naam: Sint-Kliment. Vanaf de 16e eeuw werden hier de relieken van Sint-Kliment van Ohrid bewaard. In 2002 werden deze relieken teruggebracht naar de gerestaureerde kerk op Plaošnik.

In de moderne geschiedenis speelde deze plek opnieuw een sleutelrol. Op 18 juli 1967 riep de Heilige Synode hier de autocefalie van de Macedonische Orthodoxe Kerk uit.

Tegenwoordig omvat het bredere complex meerdere bezienswaardigheden, waaronder de Iconengalerij, woongebouwen, een klokkentoren, het graf en herdenkingspark van Grigor Prlichev, een beschermde historische boom uit 1886, een fontein, het gebouw van het Debar-Kičevo-bisdom en de nabijgelegen kerken van Sint-Demetrius en van de Heiligen Constantijn en Helena.

Sint-Maria Perivleptos ligt op een bijzonder schilderachtige plek, op een vlak terras boven de oude stad van Ohrid, met een prachtig uitzicht naar het zuiden, over de stad en het Meer van Ohrid.

Vandaag staat deze kerk symbool voor het spirituele, artistieke en culturele erfgoed van Ohrid. Haar muren vertellen een verhaal van geloof, veerkracht en artistieke genialiteit — en maken dit kleine gebouw tot een van de grote schatten van middeleeuws Europa.

Neem even de tijd, kijk aandachtig, en laat de schilderingen tot u spreken.