Plaošnik en de Kerk van Sint-Panteleimon

U bevindt zich op Plaošnik, een van de belangrijkste historische, culturele en spirituele locaties van Ohrid en van heel Macedonië.

Deze archeologische site ligt tussen het Fort van Samuil en de Kerk van Sint-Jan bij Kaneo, met een prachtig uitzicht over het heldere water van het Meer van Ohrid. Weinig plekken combineren natuurlijke schoonheid en geschiedenis zo harmonieus als Plaošnik.

De geschiedenis van deze plek strekt zich uit over duizenden jaren. Plaošnik getuigt van een ononderbroken bewoning vanaf de late bronstijd tot vandaag. Hier ontstond de vroegste nederzetting op de Ohrid-heuvel. In de oudheid, toen de stad bekendstond als Lychnidos, was dit gebied een belangrijk religieus centrum, met heiligdommen en tempels, waaronder een tempel gewijd aan de god Dionysos.

Tijdens de late oudheid en de vroege christelijke periode, tussen de 4e en 6e eeuw, groeide Lychnidos uit tot een bisschopszetel van de Romeinse provincie Nieuw-Epirus. Op Plaošnik werden monumentale vroegchristelijke basilieken gebouwd op de fundamenten van heidense heiligdommen. Hun rijk versierde mozaïeken zijn deels tot op vandaag bewaard gebleven.

Aan het einde van de 9e eeuw kreeg deze heilige plaats een nieuwe betekenis met de komst van Sint-Kliment van Ohrid, de eerste Slavische bisschop. Hij herstelde een oudere kerk en wijdde haar aan Sint-Panteleimon. Hier stichtte hij de Ohridse Literaire School en de eerste Slavische universiteit, van waaruit Slavische geletterdheid, cultuur en kunst zich verspreidden over een groot deel van de regio. Sint-Kliment liet ook zijn eigen graf in de kerk bouwen, waar hij in het jaar 916 werd begraven.

Door de eeuwen heen werd de Kerk van Sint-Panteleimon meerdere malen hersteld en met fresco’s beschilderd. Aan het einde van de 15e eeuw, tijdens de Ottomaanse periode, werd de kerk verwoest en vervangen door een moskee, gebouwd in opdracht van sultan Mehmed. Deze moskee werd later verlaten en raakte in verval.

Moderne archeologische opgravingen begonnen in 1942 en 1943. Daarbij werden de fundamenten van de kerk van Sint-Kliment en zijn graf ontdekt. Verdere onderzoeken en restauraties leidden tot de volledige reconstructie van de Kerk van Sint-Panteleimon tussen 1999 en 2002, ter gelegenheid van het jubileum “Tweeduizend jaar christendom in Ohrid en Macedonië.”

De kerk die u vandaag ziet, staat op haar oorspronkelijke fundamenten uit de 9e eeuw en werd herbouwd met authentieke materialen en traditionele bouwtechnieken. Binnen kunt u fresco’s uit de 11e tot de 14e eeuw bewonderen, resten van oudere vloerniveaus onder glas, een marmeren vloer, de iconostase en het graf van Sint-Kliment.

Tussen 2007 en 2009 werd nieuw systematisch archeologisch onderzoek uitgevoerd, wat het begin markeerde van de restauratie van het bredere complex dat bekendstaat als de Universiteit van Sint-Kliment.

Vandaag is Plaošnik een plek waar geschiedenis, spiritualiteit en natuur samenvloeien tot één onvergetelijke ervaring — een onmisbare halte voor iedere bezoeker van Ohrid.